Korte samenvatting

Het boek bestaat grofweg uit drie delen: de Amerikaanse en Engelse situatie, de Nederlandse situatie op basis van de interviews en het verdedigen van het ambt. Dat laatste doen ze niet heel expliciet, maar zit verankerd in de zoektocht naar een heldere definitie van het woord spindoctor en verdediging van de ethiek. De definitie verschilt van land tot land en cultuur tot cultuur. Amerikanen spreken liever over politiek adviseurs, terwijl Engelsen een vrij breed begrip hebben over spindokters. Aalberts en Molenbeek wijzen er terecht op dat er geen eenduidig begrip is. De consensus onder de Nederlandse ondervraagden lijkt ergens in de richting van; een spindokter is een politiek adviseur die probeert een zo positief mogelijk beeld van zijn/haar cliënt neer te zetten (in de media). Voor Molenbeek en Aalberts kan een woordvoerder of journalist ook een spindoctors zijn, maar voor dit stukje zal ik naar hen refereren als spinner(s). De schrijvers maken een verschil tussen reguliere woordvoerders en spindoctors, waarbij de spindoctor een proactieve versie van een woordvoerder is, en actief zijn kandidaat blijft pushen bij de media. Hij is minder een doorgeefluik, en geeft meer actieve sturing aan de berichtgeving. Een spindoctor heeft jarenlange ervaring nodig en volgens respondenten moeten zij beschikken over een goed netwerk, een creatieve geest en inlevingsvermogen. Het ambt van spindoctoring heeft meer ruimte gekregen doordat “een meerderheid van de burgers inactief zijn op politiek terrein. Politiek is daarmee een zaak voor professionals geworden, waar burgers via de televisie en andere media kennis van nemen” (ibid.: 13).

Is spindoctoring ethisch verantwoord?

Karl Rove, de spindoctor van George W. Bush, wordt vaak als kwade genius gezien, de architect van de war on terror. Voor Rove heiligt het doel (een Republikeins Amerika) de middelen (net als zijn Britse collega, Alastair Campbell, spindoctor van Blair). Deze onconventionele methodes zijn inderdaad ronduit onethetisch te noemen. Ze maken zich schuldig aan het verspreiden van ongefundeerde roddels, karaktermoord en liegen. Hier komt volgens de schrijvers en ondervraagden ook het over het algemeen negatief imago van spindoctoring vandaan. “Waar voorlichters en communicatiestrategen spreken over een benadering om de positieve kanten van een politicus te benadrukken, zien journalisten dit als een draai beïnvloeding en manipulatie.” Molenbeek en Aalberts lijken een beetje aan te sturen op de Fox’ invulling van fair and balanced: de twee partijen laten hun kant van het verhaal zien en de kijker beslist. De discussie is vrij slap, omdat de schrijvers met veel meta-taal hun stellingen als ze die al innemen nuanceren. Het boek blijft daarom een echte verkenning van het onderwerp. Dat is prima, maar aan het toch vrij dunne boekje hadden best nog een paar duidende hoofdstukken worden toegevoegd wat mij betreft.

De Nederlandse situatie

Voor mijn masterscriptie is de Nederlandse situatie vanzelfsprekend het interessants. De respondenten onderscheiden vier categorieën van spinning: framing, liegen, lekken en beeldvorming. Op geen van deze punten wordt echt een eenduidig beeld geschapen. Vooral framing wordt vrij karig uitgelegd, zeker als je het vergelijkt met Lakoff’s linguïstische theorie over framing (zie voor meer info mijn paper over framing tijdens health care reform). Het algemene beeld is dat in Nederland, het er allemaal wat gemoedelijker aan toe gaat. Technieken als liegen en lekken slaan vaak terug. Beeldvorming en framing worden wel actiever beoefend, maar dit wordt dus niet onethisch gevonden.

Tijdens het lezen viel mij op dat Twitter een ideaal medium kan zijn voor politici (en woordvoerders, tot zover die nog niet in elkaar overlopen). Het medium is uitermate geschikt om goede contacten met journalisten te onderhouden (het barst van de journalisten op Twitter). Kritische vragen hoeven niet perse te worden beantwoord, maar je kunt er wel veel sneller net een lekkere soundbyte opzetten. Zo kan een politicus veel sneller reageren, een absolute must. Zeker nu het medium nog een beetje nieuw is halen Twitter-berichten regelmatig de media. Naast snelheid kan je ook zolang nadenken als je wilt voor het perfecte bericht, en het medium zelf schreeuwt al op soundbites. Stupide opmerkingen komen overigens wel gelijk in het Twitter-archief, en kunnen via retweets snel escaleren, net als in de mainstream media.

Over het boek
Het boek is opzich de moeite waard, maar is vrij dun voor de prijs en wordt nergens echt subliem. Het geeft een prima inkijk in de wereld van de spindoctor, maar biedt vervolgens weinig substantie om op te kauwen. Er wordt, als dat al gebeurd, weinig toegevoegd aan de discussie over spindoctors. De discussie wordt enkel in kaart gebracht. De Nederlandse situatie is absoluut interessant, en de methode denk ik prima, maar er had van mij een kritische laag overheen gemogen. Al is de vraag om meer voor een schrijver een compliment denk ik.

Professor Sigrid Baringhorst, from the Social Sciences Department of the University of Siegen, places campaigning on the web in a long tradition of campaigning. The historical context gives a nice basis for the rest of the text to distinguish the old from the new. Baringhorst points out that the internet- (especially broadband) penetration was very limited until a few years ago. Political campaigns seem to adapt on that fact. Political parties used the web as an extension of their whole political program, mostly as a ‘digital flyer’. Sarah Zielmann and Ulrike Rottger made an interesting chapter about the differences between presidential web campaigns in France, Germany, United Kingdom and the United States. Zielmann and Rottger analyzed the period between 1997 and 2007. It began with digital flyers, but especially the United States added new tools to their repertoire.

Johanna Niesyto wrote a very interesting case study about the web campaign of the European Union after the Dutch and Irish decline. The campaign showed the possibilities, but also the struggles. It is hard to combine the different languages and cultures into one website, with one logo and multiple languages. It becomes even harder to start a conversation. Niesyto illustrates that problem with a little research on the comments on YouTube. A good conversation seems to be impossible, because of the different languages, but also on the lack of qualitative comments. The few ‘better’ comments are followed up by a lot of garbage in different languages. I think short case study’s and findings like this make the book really useful.

Like always, power and counter-power go together. Not only political parties use the internet for political purposes. Activists, hackers and protests movements can be also found on the web, which Jeffrey Wimmer, Rainer Winter, Veronika Kneip, Lorenzo Mosca and Daria Santucci. Wimmer try to cover. The authors talk about different topics, but in their some similarities in their findings. For example one of the major challenges is too build a participatory group. It seems to be hard to use a web only strategy, because the bindings are too weak. On the other hand, it is a lot easier to start an international campaign or movement. Online petitions for example are easy to start, and can grow very fast, but the question is how strong is the connection between the ‘members’ of the group.

Ralf Lindner defines in a concluding chapter what I think is the major research question (in a broader sense):

Further research will be needed in order to examine to what extent the observed linkage between democratic views and communication practices can be verified for different political and cultural contexts and to what degree power exert influence.

‘Political Campaigning on the Web’ last chapter is an interview with professor Geert Lovink by Johanna Niesyto. Lovink argues that a lot of company’s, NGO’s and movements only use a fraction of the possibilities. One of the problems according to Lovink is to couple it to identity. “Activism is an activity but not an identity”. Lovink argues that political parties focus too much on campaigning around the elections. Social media make it possible to communicate directly with your voters. He would like to see much more experiments. We shouldn’t only update our old models, we should at come up with at least one major one from the 21st century. One of the biggest opportunities is the speed in which you can raise your (new) movement, says Lovink.

To conclude, web campaigning, and political campaigning in particular, offers a lot of opportunities for politics. But until now, research on this topic is very limited. The quick development makes it even harder to research. This book contains a lot of examples of web campaigning, where new problems arise (like for example the language/culture problem the European Union encountered). I think the historical context is very helpful to study this new form of campaigning.

A little critical note; the book sometimes seem to be a bit dated, but maybe that just illustrates speed of the changes in political campaigning. It also don’t mention Obama’s strategy (at least not very much), but that can also be seen as gift after all the documentation about that particular campaign.

This very nice book gives you a good (but incomplete) overview, but also raises a lot of questions. The answers of those questions will have big impact on information driven societies. We struggle to fit the old models of campaigning into the new media, but like Lovink said, it might be better to come up with some new models as well. On the other hand there are enough possibilities, and the question is not if we will use them, but who and when will. Remediation seems to be just the first part of the new medium. Political campaigning on the web has just started, and this book can be a helpful start.

Additional information:
Proofread and typeset by: Baringhorst, Niesyto and Kneip
Google Books link

Alweer de laatste van de 6 boekrecensies (en nee ik heb ze niet allemaal afgelopen week gelezen ), ook deze verscheen op Marketingfacts. (We Think en The Cult of the Amateur hebben Matthijs en ik besloten niet op Marketingfacts te plaatsen, omdat de discussie over deze twee al plaats gevonden heeft)

Joseph Turow geeft een kritische blik op de mogelijkheden en gevaren van database marketing en niche targetting. De twee zijn ontzettend in opkomst en vooral mogelijk geworden door het internet. We hebben allemaal zorgen over wat grote bedrijven met de informatie die ze over ons verzamelen doen. Echter is het bijna iedereen onduidelijk wat dat dan zou kunnen zijn. In Niche Envy probeert Turow antwoorden op die vraag te vinden.

Dit is boekrecensie 5 van 6, en verscheen ook op Marketingfacts.

Het boek Creative Explorations, New approaches to identities and audiences van David Gauntlett beschrijft een bijzondere nieuwe manier voor identiteitsonderzoek. “Identiteit is een belangrijk onderwerp van discussie geworden. Marketing uitingen proberen invloed uit te oefenen op die identiteit of aan te sluiten bij een groepsidentiteit. We worden gewaarschuwd voor identiteitsdiefstal, maar dat gaat dan weer over data, het stelen van een volwaardige identiteit zal zelfs de beste dief niet lukken.”

Identiteitsonderzoek heeft dus grote waarde, maar de oude onderzoeksmethode, vooral het media-effects-model kijkt naar verkeerde onderdelen. Daarom stelt Gauntlett nieuwe creatieve methodes voor. Gauntlett wil toe naar een identiteitsconstructie door het subject zijn identiteit met de hand te laten maken. In eerste instantie onderzoekt Gauntlett zijn methode aan de hand van LEGO.

Samenvatting
Gauntlett begint met een opsomming van wat er mis is met de huidige identiteitsmodellen. Het gebruikt daarbij vooral de uitkomst van zo’n promotieonderzoek, Ten things wrong with the media effect model (http://www.theory.org.uk/david/effects.htm). Volgens Gauntlett zit de oplossing bij nieuwe creatieve methodes. Hij heeft daarmee voor het eerst geexperimenteerd aan de hand van video. Hij gaf kinderen een camcorder mee om zonder begeleiding minidocumentaires te maken over wat hun rol bij het milieu was. De kinderen bleken uitstekend in staat om reflectieve video’s te maken. De rol van sociale wenselijke antwoorden bleek bovendien kleiner.

Daarom besloot Gauntlett om het onderzoek een stap verder te brengen. Na een aantal korte introducties met LEGO en het maken van metaforische modellen liet hij hun een eigen identiteit bouwen. En wat bleek mensen waren heel redelijk in staat om een metaforisch model van relatief weinig verschillende LEGO te maken.

Wat volgens Gauntlett de grootste winst is, is het geheel waarin dingen geplaatst worden. Gauntlett gaf de kandidaten een blokje met een televisie, die ze ergens in hun identiteit moesten plaatsen. Het voordeel is dat mensen niet een half verhaal vertellen over alleen dat specifieke onderdeel maar het in het geheel plaatsen. Het verhaal krijgt zo meer dimensies, is genuanceerder en bovendien makkelijker. Een overzicht van een identiteit is veel waardevoller dan slechts een uitgelichte fractie.

De creatieve methode maakt het vooral ook makkelijker. Het is makkelijk om te praten met je handen, zegt Gauntlett. Moeilijke situaties die met woorden moeilijk uit te leggen zijn, kunnen nu ondersteunt worden door een creatief bouwwerk. Dat helpt bij het verhaal wat daarmee vertelt moet worden. Bovendien raakt het subject er meer (door het fysieke aspect) bij betrokken. In het interview wat de onderzoeker aan de hand van het metaforische model na afloop doet, kan alsnog studerend zijn, maar heeft minder effect dan een normaal interview. Doordat het bouwen met de handen tijd kost is er meer tijd voor zelfreflectie. Bovendien kan het bouwwerk altijd verandert worden, in tegenstelling tot bij een interview.

Eventuele kritiek, bijvoorbeeld het postmoderne idee dat er niet één identiteit is, verwerpt Gauntlett aan de hand van zijn onderzoeksresultaten;

• De mensen waren prima instaat om één model te maken, zij het soms met creatief gebruik van de mogelijkheden. Een persoon besloot een poppetje met 7 hoofden te gebruiken, wat haar 7 persoonlijkheden representeerde.
• Mensen prima instaat zichzelf in een groter geheel te plaatsen
• Mensen waren over het algemeen prima instaat om ook negatieve aspecten van zichzelf te tonen
• Door het blokje tv er later in te plaatsen, geef je mensen de kans om de tv een bijrol in plaats van een hoofdrol te geven. Media-effect-studies kijken altijd vanuit de media zelf.
• Mensen zijn goed instaat om in metaforen te denken (overigens besteed Gauntlett een heel hoofdstuk aan metafoorstudies)

Tot slot geeft Gauntlett een uitgebreid overzicht van de resultaten van de studie die hij deed, namelijk naar de rol van de media in het leven van mensen. Het uitgebreide onderzoek zou je zelf moeten nalezen op zijn website (http://theory.org.uk/david/ ), maar de belangrijkste conclusie was de mensen media een veel minder dominante rol toebedeelden dan in mediastudies werd gedaan.

Stijl
Gauntlett schrijft in een prachtige stijl, en het is qua taalopbouw een genot om te lezen. Een groot gedeelte van het boek is een wetenschappelijke onderbouwing en analyse. Wetenschapsfilosofie en sociologie bieden een theoretisch kader, maar wie daar niet geïnteresseerd in is zal het taaie kost vinden. Ondanks dat Gauntlett zeer praktisch over wetenschapsfilosofie schrijft kan ik me voorstellen dat je erin blijft hangen, zeker zonder voorkennis. Echter is deze kennis wel vereist om de laatste hoofdstukken die gaan over de praktische onderbouwing van zijn onderzoek te begrijpen. Wie daar doorheen komt, zal zeker worden gegrepen door de aanstekelijk energie waarmee het boek is opgeschreven. Gauntlett gelooft enorm in zijn methode en brengt dat goed over.

David Gauntlett
Professor David Gaunlett geeft les aan de universiteit van Westminster, en doet momenteel onderzoek naar “making is connecting”. Het vervolgonderzoek op Creative Explorations. Gauntlett is heel positief van aard, en dit zie je ook terug in zijn boek. Hij neemt het op voor populaire cultuur, die naar zijn inzicht teveel worden weggedrukt door de kritische hoge cultuur. Verder heeft Gauntlett diverse boeken en artikelen geschreven, die vaak als lesmateriaal dienen. Dat zie je (helaas) wel terug in de soms wat belerend opgeschreven tekst, niet storend maar soms aanwezig.

Conclusie
David Gauntlett heeft een prachtig, maar wellicht iets wat te theoretisch boek geschreven. De onderzoeksmethode die hij beschrijft is op zijn minst een belangrijke toevoeging op de bestaande methodes. Gauntlett heeft het alleen nog maar over LEGO gehad, maar wat mij betreft zouden ook nieuwe media toepasbaar kunnen zijn, en eventueel tijd kunnen besparen. Alhoewel wel het bouwen met de handen een sleutelrol speelt, vermoed ik dat dat opgevangen kan worden in goede programma’s. Voor marktonderzoekers is het dit ook verijkend en verhelderend boek, en een inspiratiebron voor nieuwe mogelijkheden.

Meer informatie
Het boek is in het Engels uitgeven, en niet in het Nederlands vertaald. Sommige delen schurken wat tegen Engelse slang aan, maar daar lees je snel genoeg doorheen.
David Gauntlett, Creative Explorations, New approaches to identities and audiences
208 pagina’s
18,01 pond, (Amazon.co.uk is goedkoper dan de Amerikaanse variant)
Check ook: http://theory.org.uk/ en http://theory.org.uk/david/book8.htm

Ongeveer een jaar geleden kwam The Future of the Internet (gratis te downloaden) van Jonathan Zittrain uit, maar kreeg hier tot op heden nog weinig aandacht. Onterecht, wat mij betreft. Zittrain schrijft wellicht een te technisch (nerdy) boek, maar de zorgen die hij uit, zijn wel degelijk van belang. Volgens Zittrain is door ‘generativity’ het web geworden wat het is. Met generativity bedoelt hij de mogelijk om zonder afhankelijk te zijn van de makers zelf toe te voegen, aan in dit geval het internet. Doordat bedrijven een steeds grotere vinger in de pap krijgen staat die generativity onder druk. Denk bijvoorbeeld aan Apple die iPhone applicaties goed moet keuren, alvorens ze in de App store verschijnen.

Samenvatting

Het succes van de personal computer en ook internet zit hem volgens Zittrain vooral in ‘generativity’. Doordat iedereen die daartoe in staat was de mogelijkheid had (en heeft) om een programma te maken, die vervolgens verspreid kon worden onder gebruikers werd de pc toegankelijk. Er was niet langer technische kennis om gebruik te maken van een computer, wie geen kennis had maakte gebruik van de programma’s van anderen. Voor het internet geldt hetzelfde, omdat iedereen zonder toestemming van de makers websites kon toevoegen is het internet geworden wat het is. Maar dit verandert nu deels door de opkomst van bedrijfsmatige varianten op een generative web. De meest gevaarlijke vorm zijn als gezegd de totaal door bedrijven gecontroleerde omgevingen als Facebook en iPhone/App Store. Omdat dit de controle bij de bedrijven legt, kunnen deze bedrijven besluiten bepaalde applicaties niet meer toe te staan. Een tussenvorm zijn de velen API’s, neem bijvoorbeeld die van Google. Iedere ontwikkelaar kan zonder rechtstreekse tussenkomst van Google naar hartenlust hun API gebruiken. Echter heb je daar wel ten eerste een API key voor nodig, en ten tweede kan Google eventueel haar API veranderen. Volgens Zittrain schommelen we continu tussen gesloten en open omgevingen. De reden dat we nu meer naar deze gesloten systemen neigen komt doordat we veel problemen met een te open web hebben, denkt Zittrain. Denk bijvoorbeeld aan virussen, wormen, spyware en malware. Dit komt voornamelijk omdat computer gebruikers steeds minder begrip hebben van wat er onder de motorkap gebeurd. In het verleden dolven walled gardens het onderspit, omdat de open systemen veel aantrekkelijker waren. Nu geven de walled gardens veel meer ruimte, en vinden we ze daarom acceptabel. Hier ontstaat precies het probleem volgens Zittrain. Omdat we niet direct een probleem zien, zijn we bereid vrijheid in te leveren. We maken steeds vaker gebruik van online applicaties die door de makers altijd verandert en geüpdatet kunnen worden. Denk bijvoorbeeld maar aan dat programma wat je al jaren gebruikt, omdat je oude versie beter vindt, zegt Zittrain. Zittrain nuanceert het probleem dat we meer naar gesloten systemen neigen overigens regelmatig in zijn boek. Het is niet erg dat er een iPhone is, hij is zelf behoorlijk cool. Maar het feit is dat zulke succesnummers snel gekopieerd worden, bijvoorbeeld door Nokia. Het zou een grote rem op innovatie zijn als generativity niet meer de basis gedachte achter het web zou zijn, betoogt Zittrain.

Jonathan Zittrain

Professor Jonathan Zittrain van de Harvard Law School heeft een behoorlijke reeks papers en boeken gepubliceerd. Hoofdonderwerp is het begrip van infrastructuur (van het web), met de brede onderwerpen die daaromheen hangen; censuur, recht en spam.

Stijl

Het boek is behoorlijk technisch opgezet en veronderstelt een behoorlijke basiskennis. Bepaalde gedeeltes, vooral die over het ontstaan van het web zijn behoorlijk nerdy geschreven. De achtergrond van Zittrain als academicus zie je duidelijk terug in het boek, maar is zeker niet overdreven. Het boek is ondanks de veronderstelde basiskennis op een enkel gedeelte na heel toegankelijk. De vele voorbeelden trekken je makkelijk door het verhaal, en maken inzichtelijk welke problemen dat voor jou zou kunnen hebben. Het is qua stijl denk het best te vergelijken met de boeken van Lawrence Lessig.

Conclusie

Het boek The Future of the Internet geeft duidelijk aan dat generativity grote voordelen heeft, en ons heeft gebracht waar we nu zijn. Volgens Zittrain moeten we deze voordelen niet slachtofferen om problemen met het open systeem te verdoezelen. Hij nuanceert zelf al dat gesloten systemen niet het einde van de wereld betekenen, maar dat het er niet teveel moeten worden. En dat is persoonlijk ook mijn grootste kritiek op het boek, hij waarschuwt voor een wereld van walled gardens, zeer gevaarlijk, maar hoe groot is die kans? Is tot nu toe het open systeem niet altijd zelf redzaam geweest? Zonder technische achtergrond is het boek misschien soms wat te abstract. Maar voor ontwikkelaars is het zeker een must-read. De discussie rondom het toelaten van iPhone Apps is actueel en zal denk ik in hevigheid toenemen. Veel argumenten van Zittrain bieden een goede houvast.

Meer informatie

Het boek kwam in 2008 uit, en is bij mijn weten nog niet in het Nederlands vertaald. Jonathan Zittrain, The Future of the Internet, And How to Stop It 352 pagina’s $11,56 Interessante reviews: Linuxjournal Arstechnica Newleftreview Interessant interview: Newsweek Blog: Futureoftheinternet.org Video: Zittrain over The Future of the Internet:

Andrew Keen was een van de eerste, en meest genoemde critici van het internet, met name web 2.0. Hij reisde van congres naar congres om het op te nemen tegen lyrische internet evangelisten als Charles Leadbeater, Lawrence Lessig en Tim O’Reilly. Toen hij halverwege vorig jaar naar Nederland kwam, ontstond ook in Nederland een heftige discussie. O’Reilly verweet Keen enkel een boek te willen verkopen en het daarom zo smeuïg en ongenuanceerd mogelijk maakte(says who?). Waar of niet, velen (bijvoorbeeld Stanford professor Lessig) gingen uitgebreid in op het schotschrift van Keen. Tijd om de inhoud eens onder de loep te nemen.

Stijl
Vanaf de eerste regel opent Keen een frontale aanval op web 2.0 Dat doet hij met een eindeloze brei aan voorbeelden, waar web 2.0 tekort schoot of niet werkte. Wie naar de titels van de hoofdstukken kijkt zou nog enige lijn kunnen ontdekken. Helaas klopt de inhoud niet bij de koppen. Keen neemt zijn lezers mee door een wirwar van verhalen, persoonlijke aanvallen en slecht geïnterpreteerde cijfers. Titels als “the day the music died” (p97) zijn eerder regel dan uitzondering. Nuances zijn niet te vinden, en de schrijfstijl lijkt inderdaad zo aanvallend mogelijk geschreven in de hoop op reacties.

The Cult of the Amateur
Er valt over de “web 2.0-revolutie” best een kritische noot te kraken. Tussen de krachttermen door, valt er soms best een aardige vraag uit zijn betoog te halen. Kort samengevat stelt Keen de volgende vragen;

- Wat gebeurd er als iedereen de mogelijkheid heeft een artiest te worden?

- Hoe kunnen we geld verdienen als iedereen alles bij elkaar steelt?

- Wordt we egocentrisch

- Wat gebeurd er als iedereen (ook kinderen) bij alle informatie (en bijvoorbeeld porno) kan?

- Is gemeenschappelijke democratische kennis wel kennis?

- En hamvraag; veroorzaakt dat niet een enorme vervlakking van onze cultuur? (waarbij je je kunt afvragen welke cultuur dat dan is)

In plaats van een kritisch betoog, valt er werkelijk geen touw aan zijn antwoorden vast te knopen. Hij schetst een karikatuur van het ergste horrorscenario. Enerzijds is het jammer, dat er geen serieuze poging ondernomen wordt om deze belangrijke vragen te beantwoorden. Anderzijds is het goed om te lezen voor iedereen in de media-industrie. De vragen blijven, en zullen we toch moeten beantwoorden.

Op het eerste gezicht lijkt het boek een aardig naslagwerk om als kritische theorie te gebruiken, bijvoorbeeld bij presentaties. Echter staat het boek zo vol halve waarheden, misinterpretaties en slecht uitgewerkte voorbeelden dat het zelfs daar niet geschikt voor is.

Andrew Keen
Van een polemiek van iemand die zichzelf “The Anti-christ of Silicon Valley” noemt kun je een kritisch boek verwachten. In geval van Keen lijkt het inderdaad vooral een middel te zijn om op congressen uitgenodigd te worden. Keen zegt in zijn boek zelf ook deel te zijn geweest van Silicon Valley, maar zich daarvan hebben afgekeerd, toen wat hij de tweede bubble noemt begon.

Conclusie
Ondanks dat het erg arrogant is om iemand niet serieus te nemen, kan bij Keen toch echt niet doen. Eerlijk gezegd vermoed ik dat hij dat zelf ook niet doet, en zich prijst met het feit dat overal wordt uitgenodigd voor presentaties. Dat er ruimte is voor een kritische beschouwing wat er mis is met het internet, en wat voor gevolgen heeft voor onze cultuur, staat als een paal boven water. Dit boek weet die vragen echter niet te beantwoorden.

Meer informatie
Het boek kwam in 2007 uit, en inmiddels zijn er aantal kleine herdrukken verschenen, met een matig extra hoofdstukje.

Andrew Keen, The Cult of the Amateur: How today’s internet is killing our culture and assault our economy
$12,08
240 pagina’s

Zijn presentatie op The Next Web 2009 was wel heel aardig;

http://thenextweb.com/2009/04/16/andrew-keen-web-20-dead-long-live-twitter/

Keen@Google

Innovatiestrateeg Charles Leadbeater zet hoog in op massa creativiteit. Het sum van de massa is tot veel meer in staat dan het individu, welk individu dat dan ook is. In een meeslepend boek vertelt Leadbeater over een veranderende wereld. Wie in die nieuwe wereld niet bereid is samen te werken (in geval van bedrijven/ overheden met hun klanten) zal kopje ondergaan. Leadbeater inspireert zijn lezers graag met succesvolle cases, en vertelt hen gretig hoe ze ook een succesvolle strategie kunnen toepassen. Er wordt in We Think een utopisch beeld geschetst van samenwerkende burgers, die samen meer krijgen. Het manifest vergeet echter de kritische kant te belichten.

Samenvatting
Ook Leadbeater laat het niet na om vanuit historisch perspectief te tonen welke bijzondere verandering we door zijn gegaan. Vanuit de industriële tijd met massa productie komen we nu in een tijd van massa innovatie. Hierdoor wordt het volgens Leadbeater minder belangrijk wat je bezit, maar veel belangrijker wat je deelt. “You are what you share”. Deze notie baseert hij op de piramade van Maslow, waarin zelfontplooiing bovenin staat.

Volgens Leadbeater ontstaan er met de komst van web 2.0 artikelen hele diverse groepen. Die diverse groepen zijn samen tot veel meer kennis instaat dan gespecialiseerde groepen. “The web gets really interesting when people pool their ideas”. Dat samenkomen van ideeën, kan soms rommelig verlopen, zeker op het web. Het gevaar is dat iedereen door elkaar praat, en dat kan soms verwarring opleveren. Technische oplossingen zorgen er echter voor dat deze problemen worden geminimaliseerd zegt Leadbeater. Om echt succesvol te kunnen zijn moet er een perfecte mix worden gemaakt tussen samenwerking, erkenning, participatie. Onze uitdaging zit hem in het vinden van die balans, die per cultuur en project verschillend zullen zijn.

Leadbeater denkt deze open cultuur tot een clash in bedrijfsideologie zal veroorzaken. Enerzijds zullen er steeds meer bedrijven zijn die zich openstellen voor open communicatie en samenwerking. Een ander deel zal zich nog meer terugtrekken. Het moge duidelijk zijn dat Leadbeater vooral de eerste variant interessant vindt. Dit zal een enorme verschuiving teweeg brengt; we veranderen ons consumptiegedrag, innovatie en ons idee over werk en leiderschap. Werk en privé en beloningsstructuur zullen meer in elkaar grijpen. En denkt Leadbeater tot slot, onze democratie zal democratischer worden. Iedereen zal kunnen communiceren, en politici die niet communiceren prijzen zich uit de markt.

Stijl
In het kader van practice what you preach begint het boek met ‘Charles Leadbeater (and 257 other people)’. Daarmee doelt hij op de bezoekers van zijn wiki die hem geholpen hebben de kladversie te verbeteren. Het boek staat vol met ‘wij’, tot aan Descartes notie aan toe; we think therefore we are.

Leadbeater schrijft zeer aanstekelijk, en zal voor mensen met minder achtergrondkennis een zeer boeiend en inspirerend boek lijken. Wie echter door de woorden als ProAm revolution (naar zijn vorige boek) heen prikt, ziet dat het weinig nieuws onder de zon is. Hoe mooi de verhalen ook zijn, is het midden van het boek wat veel van hetzelfde. Ondanks dat het verschillende verhalen zijn, hebben ze allemaal dezelfde formule; mass collaboration. Bovendien is het verhaal van Leadbeater niet nieuw. Waar Leadbeater het voornamelijk van moet hebben, is zijn fantastische vocabulair, en zijn gevoel voor prachtige quotes. Het boek is overigens zeer toegankelijk opgeschreven, en het makkelijke Engels zal vermoedelijk voor weinig problemen zorgen.

Charles Leadbeater
Schrijver en strateeg Charles Leadbeater heeft een indrukwekkend CV. Het feit dat hij onder andere Tony Blair adviseerde zal hem nog zijn leven lang helpen (hij wordt veelal aangekondigd als voormalig adviseur van..). Leadbeater is in de wieg gelegd om te spreken op grote congressen. De velen quotes die hij uit zijn mouw schut zijn een genot voor iedere journalist. Op dit moment heeft hij de leiding over een groot (350.000 pond gefinancierd door de Britse overheid) onderzoeksproject in India, China en Korea naar innovatie, bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs.

Conclusie
In een uitermate positief manifest, verkent Leadbeater de mogelijkheden tot samenwerking en innovatie van het web. Wie kritisch kijkt, kan een hoop op zijn boek aanmerken. Utopische beelden staan vooral als feiten vast en worden nauwelijks betwist. Terwijl claims als een democratischere wereld zeer wankel zijn. Boeken als Here Comes Everybody van Clay Shirky, en vooral The Wealth of Networks van Yochai Benkler geven een completer beeld. Wie daadwerkelijk meer wilt weten over de theorie achter het netwerkeffect wat het web kan hebben raad ik voornamelijk Benkler aan. Echter wie zich enkel wil laten inspireren kan uitstekend met dit veel toegankelijkere boek van Leadbeater uit te voeten.

Meer informatie
We Think is in enkel in het Engels uitgegeven.

Charles Leadbeater (and 257 other people), We Think, Mass innovation not mass production
304 pagina’s
6,29 pond

Een interessante analyse over business manifesto’s van Jose van Dijck en David Nieborg: Van Dijck, José en David Nieborg. Wikinomics and its discontents: a critical analysis of Web 2.0 business manifestos, 2009 (aanstaande, update: gepubliceerd)

Leadbeater op Picnic: http://www.picnicnetwork.org/page/22454/en
Leadbeater op TED: http://www.ted.com/talks/charles_leadbeater_on_innovation.html

Naar mijn mening interessanter en completer: Us Now: http://www.usnowfilm.com/

De zomer komt er weer aan, en dus zal Marco Derksen ongetwijfeld weer een boekenlijstpost plaatsen. Daarop vooruitlopend en daarop inhakend een viertal boekrecensies van mijn hand de komende maand: The Future of the Internet,, Niche Envy,Creative Explorations, maar om te beginnen Tribes.Tribes is het nieuwste boek van marketinggoeroe Seth Godin, bekend van Purple Cow, Meatball Sunday en The Dip. Tribes gaat over groepen en leiderschap, en is mijns inziens een van zijn betere werken.

Na de eerste paar inleidende bladzijden springt het boek van de hak op de tak. Het schaaft langs een aantal punten, maar gaat nergens dieper op in;

• het probeert je ervan te overtuigen dat heel bijzonder is om een leider te zijn.
• iedereen kan het: charisma is niet nodig, je krijgt charisma door een tribe te leiden
• het is een verspilling van talent om geen leider te zijn
• het nemen van risico’s onderscheid je van de rest, hoe meer risico hoe beter

Tot zover niet meer dan een matig businessboek, maar wie tussen de krachttermen doorleest kan toch ook een aardige analyse over goede leiders ontdekken. Goede leiders:

• ageren tegen de status quo (zie ook Purple Cow)
• smeden van een massa een hechte groep, dat is de rol van een leider, het inspireren en bij elkaar brengen van de juiste mensen
• hebben liever 10 super actieve leden dan 1000 inactieve, die hechte 10 zorgen wel voor de volgende 990
• houden ervan om een leider te zijn, en zijn idolaat van de groep die ze leiden, al hun tijd en energie gaat naar die groep
• zoeken steun bij de mensen die ze zouden kunnen steunen; groei komt niet uit je tegenstanders maar uit je potentiële medestanders
• gaan mee met veranderingen, en maken bijzonder materiaal: het leven is te kort voor middelmatig materiaal
• denken niet in systemen, maar zijn pragmatisch

Stijl
Tribes lijkt qua stijl veel op de andere boeken van Godin. Enige vorm van structuur ontbreekt, het boek is een verzameling korte verhalen (van een paar regels tot twee pagina’s). De verhalen zijn vergelijkbaar met die op zijn weblog, kort en krachtig. Sterker nog, het boek lijkt bijna een uitdraai van een weblog.

Seth Godin
Godin is een Amerikaanse marketinggoeroe, die ieder jaar een businessboek uitgeeft. De boekjes zijn meestal tussen de 100 en 200 pagina’s vol tegelwijsheden en extravagante uitspraken. De meeste bekende boeken zijn Purple Cow (in een tijd van overload is het maken van bijzondere producten je enige kans te overleven), en The Dip (over wanneer je moet stoppen, en wanneer je moet doorzetten).

Conclusie
Ik denk dat de Godin-fans dit een van zijn betere boeken zullen vinden. Het gaat lekker snel, staat vol met levendige verhalen en je leest het in een paar uur uit. Uiteraard zijn er veel kritische noten te kraken over de inhoud, maar daar is het niet voor bedoelt. Het kan je inspireren, maar echte antwoorden zul je er niet in vinden.

Ted Talk: Seth Godin over Tribes

Meer informatie
Tribes kwam ergens in oktober uit in het Engels (te verkrijgen bij Amazon) en in augustus in het Nederlands. Ik raad de Engelse versie aan, Nederlandse versies zijn vaak verschrikkelijk vertaald, en het is absoluut geen moeilijk Engels.

Seth Godin, Tribes: We Need You to Lead Us
125 pagina’s, $12,95

Wie na het lezen duidelijkere antwoorden wil over leiderschap kan eventueel dit zeer aardige document eens lezen (gemaakt door de Tribes community, en een stuk concreter, pdf). Check ook dit Luisterboek (iTunes) of kijk op de Tribes Squidoo.